vrijdag 20 juli 2012

Opties 2.0 – deel 3. De Waardering van Opties.

De originele column is 18 juli 2012 gepubliceerd op DFT.nl / Goeroes / Opties 2.0 – deel 3. De Waardering van Opties
 
Waardering van opties?
In onze vorige column van 27 juni, “Opties... hoe zat dat ook al weer?”, hebben we de basiseigenschappen en begrippen van opties de revue laten passeren. Van optieklasse naar expirtiecyclus en de waarde van opties.
Op dit laatste onderdeel, de waarde van opties, gaan we in dit artikel dieper in.

Waarde van opties:
Opties hebben een aantal basiskenmerken die invloed hebben op hun waarde:
-        Optietype; Call of Put
-        Expiratiedatum
-        Uitoefenprijs

Laten we eens kijken welke invloed deze kenmerken op de waarde van opties hebben.

Optietype; Call of Put
Het optietype ligt vast. In Amsterdam hebben we de keuze uit Call opties en Put opties.
Call opties zijn meer waard bij een hogere koers van de onderliggende waarde.
Put opties zijn minder waard bij een hogere koers van de onderliggende waarde.

Expiratiedatum
De expiratiedatum van een optie ligt vast.
Zoals we eerder hebben gezien valt de expiratie van maandopties normaal gesproken op de derde vrijdag van de maand. En weekopties op vrijdag.
Bij Amerikaanse stijl opties geldt dat opties met een expiratiedatum die verder weg ligt meer, of minimaal evenveel, waard zijn als opties met een expiratiedatum die dichterbij ligt.
Bij Europese stijl opties geldt dit niet. Een verwacht dividend kan in sommige gevallen leiden tot een lagere waarde van een optie met een expiratiedatum die verder weg ligt.

Uitoefenprijs
De uitoefenprijs van een optie ligt vast.
Call opties met een hogere uitoefenprijs hebben een lagere waarde dan Call opties met een lagere uitoefenprijs.
Put opties met een hogere uitoefenprijs hebben een hogere waarde dan Put opties met een lagere uitoefenprijs.

Parameters die van invloed zijn op premievorming:
Daarnaast zijn er een aantal parameters die van invloed zijn op premievorming. Dit zijn:
-        Koers Onderliggende Waarde
-        Resterende Looptijd
-        Rente
-        Volatility
-        Dividend

Laten we eens bekijken welke invloed deze parameters op de waarde van opties hebben en hoe we hiermee kunnen omgaan.

Koers onderliggende waarde
De Koers van de onderliggende waarde fluctueert. En daarmee de waarde van opties.
Bij een hogere koers van de onderliggende waarde nemen Call opties in waarde toe.
Bij een hogere koers van de onderliggende waarde nemen Put opties in waarde af.

Resterende looptijd
De resterende looptijd van een optie veranderd per dag. U kunt de resterende looptijd eenvoudig uitrekenen door het aantal dagen te bepalen van de huidige datum tot de expiratiedatum.
Voor zowel Call opties als Put opties geldt dat de waarde van de opties zal dalen naarmate de expiratiedatum dichterbij komt en de resterende looptijd daarmee dus korter wordt.

Rente
De rente die wordt gebruikt bij het waarderen van opties is de rente van de valuta waarin de opties worden verhandeld. Index en Aandelen Opties in Amsterdam zijn genoteerd in Euro. De gebruikte rente voor deze opties is de Euribor.
Deze rente heeft invloed op de prijsvorming van een optie.
Bij een Call optie heeft de rente een positieve invloed op de waarde van de Call optie. Een hogere rente vertaalt zich in een hogere Call optiepremie.
Bij een Put optie heeft de rente een negatieve invloed op de waarde van de Put optie. Een hogere rente vertaalt zich in een lagere Put optiepremie.

Volatility
De Volatility, ofwel de beweeglijkheidsfactor, is de belangrijkste parameter die van invloed is op optiepremievorming.
Bij zowel Call opties als Put opties heeft de Volatility een positieve invloed. Een hogere Volatility vertaalt zich in een hogere verwachtingswaarde en in een hogere optiepremie.
Om een idee te krijgen over het niveau van de volatility kunt u naar een Historische Volatility kijken. Dat is een indicator die wordt berekend op basis van historische koersen van de onderliggende waarde.
De optiemarkt werkt echter met een Implied Volatility, ook wel Impliciete Volatility genoemd. Deze Volatility indicator geeft de precieze Volatility aan van een optie, waarbij men er van uit gaat dat het Volatility niveau van een optie dusdanig is dat de theoretische waarde van de optie gelijk is aan de marktprijs van de optie; de markt heeft immers gelijk.
Deze Volatility kan per optieserie verschillend zijn.
Het is voor beleggers in opties belangrijk om hier een goed beeld bij te hebben. Zorg er dus voor dat u vooraf goed geinformeerd bent. Zodat u weet of u goedkoop of duur koopt/verkoopt.

Dividend
Een (verwacht) Dividend voor expiratie heeft invloed op de waarde van een optie.
Een (verwacht) Dividend na expiratie heeft geen invloed op de waarde van een optie.
Als een aandeel Ex-Dividend gaat voordat een optie expireert heeft dit invloed op de prijs van het aandeel en daarmee op de waarde van de optie.
Bij een hoger (verwacht) Dividend zal een Call Optie in waarde afnemen. De aandelenkoers daalt immers verder. En dus een lagere waarde voor de Call optie.
Bij een hoger (verwacht) Dividend zal een Put Optie in waarde toenemen. De aandelenkoers daalt immers verder. En dus een hogere waarde voor de Put optie.
Het voorspellen, of forecasten, van Dividend is moeilijk. Gelukkig zijn er specialistische services die hier dagelijks bovenop zitten, de aandelenmarkt nauwkeurig volgen en op dagbasis verwachtingen bijstellen aan de hand van de actuele situatie / beschikbare informatie.
Bij opties is het van belang om met de juiste Dividend bedrag en bijna nog belangrijker met de juiste Ex-Dividend datum te rekenen. Indien een Dividend net voor of net na een expiratie valt heeft dit immers veel invloed op de prijs van opties.
Let op. Verwacht Dividend, voor expiratie, zit al verwerkt in de prijs van een optie!
Op Ex-Dividend datum ziet u de koers van het aandeel dus dalen met het dividend bedrag, maar de prijs van de Call en Put opties blijven ongeveer gelijk, omdat het Dividend al zat ingeprijsd.

Tot zover een kort overzicht van parameters die van invloed zijn op premievorming van opties.
In een tabel samengevat:
Parameters
Richting
Waarde
Call optie
Waarde
Put optie
Koers onderliggende waarde
Hoger
Hoger
Lager
Resterende looptijd
Neemt af
Lager
Lager
Rente
Hoger
Hoger
Lager
Volatility
Hoger
Hoger
Hoger
Dividend
Hoger
Lager
Hoger


Opties... ken uw Grieken
In deze column hebben we gezien welke parameters van invloed zijn op de waarde van opties. Voor optiebeleggers is het belangrijk om daar een goede inschatting van te maken. Opties reageren immers niet 1:1 zoals bij een aandeel. De optiebelegger moet dus slim handelen op basis van goede informatie. En dat kan. Daar helpen de Grieken bij. Jaja, de Grieken! De Grieken zijn gevoeligheidsfactoren die aangeven hoe de waarde van een optie zal reageren op een wijziging in een van de parameters. En daarmee kunt u als optiebelegger vooruitkijken. Dit gaan we in het volgende artikel uitleggen.

Herbert Robijn is oprichter en directeur van FINODEX (www.finodex.com). FINODEX ontwikkelt online beleggingstools voor particuliere aandelen- en optiebeleggers. Met de tools kunnen beleggers met 1 druk op de knop complete analyses, berekeningen en selecties maken.